موجودیت بندرامام خمینی مدیون ناخدا عباس دریانورد است

یادکردی از ناخدا عباس دریانورد

118105

عباس دریانورد (۱۲۵۵— ۱۳فروردین ۱۳۳۳) مشهور به ناخدا عباس، دریانورد و شاعرایرانی در دوره قاجار و پهلوی بود. او «مشهورترین ناخدای ایرانی دوره قاجار» است.

ناخدا عباس در سال ۱۲۵۵ در خانواده‌ای دریانورد در بوشهر به دنیا آمد. تا ۱۲ سالگی در مکتبخانه تحصیل کرد و پس از آن همراه پدرش ناخدا احمد به سفرهای دریایی رفت.در جریان یکی از سفرهای دریایی به آفریقا، پدرش در راه فوت می‌کند و او که تابحال تنها چندبار به سکان دست زده‌بود، کشتی را از زنگبار تا بوشهر به تنهایی هدایت می‌کند.پس از اجباری‌شدن نام خانوادگی در ایران، او نام دریانورد را برای خود برگزید.

ناخدا عباس ناخدایی دو کشتی پرسپولیس و مظفری را بر عهده داشته‌است. پس از از کار افتادن مظفری، فرمانده ناوچه‌های توپ‌دار ضدقاچاق گمرک بوشهر شد.

او محل خور موسی را معرفی نمود و محل ساخت بندرشاهپور(بندرامام خمینی)بر اساس آن تعیین شد. به این ترتیب اورا می توان کاشف راه دریایی خورموسی نامید.سپس با سمت ناوسروانی، سال‌ها عهده‌دار امور دریایی بندر شاهپور بود.در علامت‌گذاری راه دریایی خورموسی تا بندرشاهپور (بندر امام خمینی) و معشور  (ماهشهر کنونی) نیز نقش عمده‌ای داشت .در دوران خدمت در بندرشاهپور از برخی اطرافیان بی مهری ها دید و جفاها کشید تا جایی که این چنین سرود:

بیزارم از این ریاست و دفتر خویش

مایوسم از این امور و سربندر خویش

تا چند تحمل و چنین زجر کشم

از این همه موذیان دور و بر خویش

ناخدا در زمان تأسیس نیروی دریایی، توسط رضاشاه مأمور شد تا شش ماه در شمال برای راه‌اندازی نیروها در دریای خزر مطالعه کرده و طرح ارائه کند.

او از طریق سفرهای دریایی‌اش به زبان انگلیسی، زبان آلمانی و زبان عربی تسلط پیدا کرد و از معدود کسانی بوده که در آن زمان مدارک بین‌المللی دریانوردی دریافت نموده‌است.

ناخدا عباس به مطالعه و نوشتن علاقه داشت و چند هزار بیت از اشعار شعرای ایرانی را حفظ بود.در سفرهای خارجی و داخلی خود خاطره‌نویسی می‌کرد که حدود ۲۰۰ صفحه دست‌نوشته از آن‌ها به جا مانده‌است. او همچنین شعرهایی در مدح پیامبر اسلام(ص)و ائمه اطهار دارد که به همراه ۱۴ عکس و دست‌نوشته‌ها، توسط نوه وی در اختیار بنیاد ایرانشناسی قرار گرفته‌است.

ناخدا عباس در مراسم سوگواری محرم نوحه خوانی  می‌کرد و شیوه عزاداری او هنوز در استانهای جنوبی کشور مورد استفاده اهالی است.

او به موسیقی هم علاقه داشت و در کشتی پیانو می‌نواخت.

ناخدا عباس در ۱۳ فروردین ۱۳۳۳‏در اهواز درگذشت و در آرامگاه علی بن مهزیار اهوازی دفن شد.بر روی سنگ قبر وی، بیتی از یکی از اشعارش نوشته‌شده:

من از خدمت این آب و خاک/ نیاسوده ام جز به وقت هلاک



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *